OPGELET : De tijdstippen zijn gegeven in Wereldtijd UT (voor Ukkel). Men moet TWEE uur bijtellen om de plaatselijke tijd te bekomen.
Belangrijke hemelverschijnselen
1 : Begin van de weerkundige herfst
Laatste Kwartier van de Maan om 17 h 22 m
3 : Mercurius (+4,2) in benedenconjunctie – dus niet waarneembaar – met de Zon om 13 h
7 : J IV (Callisto) in “benedenconjunctie” met Jupiter (-2,9) om 1 h 58 m
Smalle maansikkel boven de oostelijke horizon ’s morgens omstreeks 4 h 20 m, 30 uren voor het tijdstip van de Nieuwe Maan (Te ontwaren met een binoculair en bij goed doorzichtige lucht – Te Ukkel : opkomst van de Maan om 3 h 41 m en van de Zon om 5 h 05 m)
8 : De Maan in het perigeum (op 357 190 km van de Aarde – Schijnbare diameter : 33’27’’) om 4 h
Nieuwe Maan om 10 h 30 m
9 : Eerste dag (1 Tishri) van het overvloedig schrikkeljaar (385 dagen) 5771 van de Israëlitische kalender
11 : De kleine planeet (8) Flora (+8,2) in oppositie met de Zon om 3 h
De Maan in niet waarneembare conjunctie – overdag – met Venus om 13 h (Te Ukkel, kortste afstand om 11 h 31 m met Venus op 46’ ten noorden van de maanrand slechts 14° boven de horizon en dus een gelegenheid om Venus (-4,5) met behulp van een binoculair overdag te vinden op 44° ten oosten van de Zon)
14 : De Maan 2° ten noorden van de ster Antares (+1,2) om 6 h
De kleine planeet (39) Laetitia (+9,1) in oppositie met de Zon om 11 h
15 : Eerste Kwartier van de Maan om 5 h 50 m en bij zonsondergang een mogelijkheid om een halfverlichte Maan laag boven de zuidelijke horizon op een hoogte van slechts 14° te vinden
19 : Mercurius (-0,1) in zijn grootste westelijke elongatie op 17°52’ ten westen van het middelpunt van de zonneschijf om 17 h (Gunstige ochtendverschijning !)
De heldere satellieten van Jupiter (-2,9) alle vier aan dezelfde kant – west – van de planeet de hele nacht van 19 op 20 september, maar de volgende nacht twee links en twee rechts
20 : Jupiter (-2,9) op het dichtst bij de Aarde op 3,9539 astronomische eenheden AE of 591,495 miljoen kilometer, op dezelfde wijze dat Uranus (+5,7) op 19,0882 AE of 2855,554 miljoen kilometer
21 : De kleine planeet (6) Hebe (+7,7) in oppositie met de Zon om 6 h
De Maan in het apogeum (op 406 165 km van de Aarde – Schijnbare diameter : 29’25’’) om 8 h
Jupiter (-2,9) in oppositie met de Zon – dus de gehele nacht waarneembaar – om 12 h en te Ukkel op 37° van hoogte boven de zuidelijke horizon om middernacht (dus in veel gunstiger waarnemingsomstandigheden dan in 2009)
Uranus (+5,7) in oppositie met de Zon om 17 h
22 : Jupiter (-2,9) in conjunctie met Uranus (+5,7), 0°53’ ten zuiden ervan om 19 h (Tweede episode van een drievoudige conjunctie tussen de twee planeten – zie 6 juni – met de derde en laatste conjunctie op 2 januari 2011)
23 : Herfst equinox : het middelpunt van de zonneschijf bereikt de lengte 180°00’00’’ – per definitie, het begin van de astronomische herfst – om 3 h 09 m. Eerst in het sterrenbeeld Leo vanaf de 12 augustus en daarna in het sterrenbeeld Virgo vanaf de 18 september, treedt de Zon op dit ogenblik in het teken de Weegschaal
Volle Maan om 9 h 17 m
De Maan 7° ten noorden van Jupiter (-2,9) om 11 h
24 : Heliocentrische conjunctie Jupiter-Uranus om 3 h (Zie ook 6 juni en 22 september)
26 : De dwergplaneet (134340) Pluto (+14,6) in oostelijke kwadratuur, op 90° van de Zon om 0 h
De kleine planeet (471) Papagena (+9,7) in oppositie met de Zon om 7 h
28 : De Maan ten zuiden van de open sterrenhoop Plejaden om 6 h
29 : De Maan 7° ten noorden van de ster Aldebaran (+1,1) om 3 h
Venus in niet waarneembare conjunctie met Mars om 6 h
Zichtbaarheid van de planeten
Zichtbaar met het blote oog : Mars, Jupiter
Met telescoop of binoculair : Mercurius, Venus, Uranus, Neptunus
Onzichtbaar : Saturnus
Mercurius (+4,2/-1,1), op zijn grootste westelijke elongatie op 19 september, ’s morgens met een binoculair laag boven de oostelijke horizon even voor het aanbreken van de dag, komt de 1 om 5 h 36 m, de 15 om 3 h 49 m en de 30 om 4 h 25 m of respectievelijk 0 h 40 m na, 1 h 29 m en 1 h 16 m voor de Zon op
Venus (-4,4/-4,6), moeilijk ‘s avonds in de zonnegloed boven de westelijke horizon, gaat de 1 om 19 h 26 m, de 15 om 18 h 40 m en de 30 om 17 h 43 m of respectievelijk 58 min, 43 min en 20 min na de Zon onder
Mars (+1,5/+1,5), moeilijk ‘s avonds in de zonnegloed boven de westelijke horizon, gaat de 1 om 19 h 41 m, de 15 om 19 h 03 m en de 30 om 18 h 24 m of respectievelijk 1 h 13 m, 1 h 06 m en 1 h 01 m na de Zon onder
Jupiter (-2,9/-2,9), in oppositie met de Zon op 21 september in het sterrenbeeld Pisces en dus de gehele nacht waarneembaar (’s avonds boven de zuidoostelijke horizon, midden in de nacht op middelmatige hoogte boven de zuidelijke horizon en ’s morgens boven de zuidwestelijke horizon), komt de 1 om 19 h 07 m, de 15 om 18 h 09 m en de 30 om 17 h 06 m op
Saturnus (+1,0/+0,9), in het sterrenbeeld Virgo, gaat de 1 om 19 h 23 m, de 15 om 18 h 31 m en de 30 om 17 h 35 m of respectievelijk slechts 55 min, 34 min en 12 min na de Zon onder, dus praktisch niet waarneembaar
Uranus (+5,7/+5,7), in oppositie met de Zon op 21 september in het sterrenbeeld Pisces en dus de gehele nacht waarneembaar (boven de zuidoostelijke horizon in het begin van de nacht, boven de zuidelijke horizon in het midden van de nacht en boven de westelijke horizon op het einde van de nacht), gaat door de meridiaan de 1 om 1 h 01 m, de 15 om 0 h 02 m en de 30 om 22 h 59 m door
Neptunus (+7,8/+7,8), gedurende een deel van de nacht in het sterrenbeeld Capricornus, gaat door de meridiaan de 1 om 22 h 56 m, de 15 om 21 h 59 m en de 30 om 20 h 59 m door
