OPGELET : De tijdstippen zijn gegeven in Wereldtijd UT (voor Ukkel). Men moet EEN uur bijtellen om de plaatselijke tijd te bekomen.
Belangrijke hemelverschijnselen
1 : Begin van de weerkundige winter
Mercurius (-0,4) op zijn grootste oostelijke elongatie op 21°27’ ten oosten van het middelpunt van de zonneschijf om 16 h
De Maan 8° ten zuiden van Saturnus (+0,9) om 18 h
2 : De Maan 4° ten zuiden van de ster Spica (+1,2) om 6 h
De Maan 6° ten zuiden van Venus (-4,6) om 21 h (Venus ’s morgens zichtbaar)
5 : Nieuwe Maan om 17 h 36 m
6 : Uranus (+5,8) stationair om 10 h
7 : De Maan 2° ten noorden van Mercurius (-0,1) om 9 h
8 : Eerste dag (1 Muharram) van het gewoon jaar 1432 (354 dagen) van de Islamitische kalender
9 : De kleine planeet (16) Psyche (+9,4) in oppositie met de Zon in het sterrenbeeld Taurus om 2 h
10 : De kleine planeet (37) Fides (+9,9) in periheliumdoorgang om 8 h
Saturnus (+0,9) 0°03’ ten zuiden van de ster 44 Virginis (+5,9) om 21 h (Te bekijken met een kleine kijker op 10 en 11 december ’s morgens)
13 : De Maan in het apogeum (op 404 406 km van de Aarde – Schijnbare diameter : 29’33’’) om 9 h
Eerste Kwartier van de Maan om 13 h 59 m
Verdwijning van de ster 8 Kappa Psc (+5,0) aan de donkere maanrand om 17 h 12 m
Rakende bedekking van de ster SAO 128223 (+7,1) aan de verlichte maanrand in de onmiddellijke nabijheid van een lijn lopende door Kortrijk, Mechelen en Kaulille rond 21 h 33 m
Van 7 tot 17 december, optimale periode voor de waarneming gedurende de tweede helft van de nacht van de meteorenzwerm (vallende sterren) Geminiden met een theoretische maximum activiteit voorzien omgeveer voor 14 december rond 11 h (Lichtje storende maanlicht tijdens de eerste helft van de nacht : Eerste Kwartier op 13 december)
14 : De Maan 7° ten noorden van Jupiter (-2,5) om 2 h (Te bekijken ’s avonds op 13 en 14 december)
Mercurius in niet waarneembare conjunctie met Mars om 4 h
De komeet C/2009 K5 McNaught (+15,6) in oppositie met de Zon om 4 h
16 : Jupiter (-2,4) in oostelijke kwadratuur, op 90° van de Zon om 22 h
19 : De Maan ten zuiden van de open sterrenhoop Plejaden om 4 h
20 : De Maan 7° ten noorden van de ster Aldebaran (+1,1) om 0 h
Mercurius in benedenconjunctie – dus niet waarneembaar – met de Zon om 1 h en overigens op het dichtst bij de Aarde op 0,6767 astronomische eenheid AE of 101,233 miljoen kilometer om 7 h
21 : Totale maansverduistering, gedeeltelijk zichtbaar in België, van 5 h 27 m tot 11 h 06 m [Gegevens voor Ukkel - Grootte : 1,261 – Intrede in de bijschaduw : 5 h 27,7 m / Hoogte : +18° ; Intrede in de kernschaduw : 6 h 32,3 m / +9° ; Begin van de totaliteit : 7 h 40,4 m / +0° - Maansondergang : 7 h 42,2 m]
Volle Maan om 8 h 13 m
Wintersolstitium : het middelpunt van de Zon bereikt de lengte 270°00’00’’ en zijn grootste zuidelijke declinatie (-23°26’16’’), per definitie het begin van de astronomische winter – kortste dagen in het noordelijk halfrond van de Aarde – om 23 h 38 m. Eerst in het sterrenbeeld Ophiuchus vanaf omstreeks de 1ste december en daarna in het sterrenbeeld Sagittarius vanaf omstreeks de 19, op dit ogenblik treedt de Zon in het teken de Steenbok (NB : met de officiële tijd in gebruik in België wordt dat op 22 december te 0 h 38 m opgemerkt)
25 : De Maan in het perigeum (op 368 465 km van de Aarde – Schijnbare diameter : 32’26’’) om 12 h
De Maan 5° ten zuiden van de ster Regulus (+1,3) om 18 h
26 : Rakende bedekking van de ster SAO 118314 (+7,2) aan de donkere maanrand in de onmiddellijke nabijheid van een lijn lopende door Arendonk, Maasmechelen en Aachen (D) rond 3 h 09 m
27 : De dwergplaneet (134340) Pluto (+14,6) in conjunctie – dus niet warneembaar - met de Zon om 1 h en overigens op het verst tot de Aarde de 28 op 32,9335 AE of 4926,781 miljoen kilometer
28 : Rakende bedekking van de ster SAO 138625 (+6,5) aan de donkere maanrand in de onmiddellijke nabijheid van een lijn lopende door Sint-Niklaas, Keerbergen en Kalterherberg (D) rond 1 h 55 m
Laatste Kwartier van de Maan om 4 h 18 m
29 : De Maan 9° ten zuiden van Saturnus (+0,8) om 2 h
De Maan 3° ten zuiden van de ster Spica (+1,2) om 12 h
30 : Jupiter (-2,4) 0°04’ ten noorden van de ster 20 Psc (+5,6) – niet te bekijken als een nieuwe satelliet van de planeet van 28 tot 30 december – om 6 h
Zichtbaarheid van de planeten
Zichtbaar met het blote oog : Venus, Jupiter, Saturnus
Met telescoop of binoculair : Mercurius, Uranus, Neptunus
Onzichtbaar : Mars
Mercurius (-0,4/+0,4), op zijn grootste westelijke elongatie op 9 januari 2011, gedurende de laatste dagen van de maand ’s morgens boven de zuidoostelijke horizon in het sterrenbeeld Ophiuchus, komt de 1 om 9 h 23 m, de 16 om 8 h 12 m en de 31 om 6 h 04 m op
Venus (-4,6/-4,5), ’s morgens boven de zuidoostelijke horizon eerst in het sterrenbeeld Virgo en daarna in Libra, komt de 1 om 3 h 47 m, de 16 om 3 h 33 m en de 31 om 3 h 43 m op
Mars (+1,3/+1,2), in conjunctie met de Zon op 4 februari 2011, te dicht bij de Zon gedurende de hele maand, komt de 1 om 8 h 49 m, de 16 om 8 h 40 m en de 31 om 8 h 25 m op
Jupiter (-2,6/-2,4), ’s avonds boven de zuidelijke horizon en later op de avond boven de zuidwestelijke horizon tot zijn ondergang eerst in het sterrenbeeld Aquarius en later in Pisces, gaat door de meridiaan de 1 om 18 h 40 m, de 16 om 17 h 44 m en de 31 om 16 h 52 m door
Saturnus (+0,9/+0,8), ’s morgens boven de zuidoostelijke horizon in het sterrenbeeld Virgo op een tiental graden ten noordwesten van de ster Spica (+1,2) en niet te verwarren met de veel helderder Venus (-4,5), komt de 1 om 2 h 15 m, de 16 om 1 h 22 m en de 31 om 0 h 27 m op
Uranus (+5,8/+5,9), ’s avonds boven de zuidzuidwestelijke horizon in het sterrenbeeld Pisces, gaat de 1 om 0 h 47 m, de 16 om 23 h 47 m en de 31 om 22 h 46 m onder
Neptunus (+7,9/+7,9), ’s avonds boven de zuidwestelijke horizon in het sterrenbeeld Capricornus, gaat de 1 om 21 h 51 m, de 16 om 20 h 53 m en de 31 om 19 h 56 m onder
