Zondag 15 januari 2006, 3u10m: Een heldere vuurbol boven
België en de buurlanden
In de nacht van zaterdag op zondag 15 januari 2006 hebben veel mensen
een
zeer heldere meteoor (soms vuurbol of bolide genoemd) opgemerkt
omstreeks 3u10m (plaatselijke tijd).
Uit de
talrijke oproepen die zowel op
de Sterrenwacht als op andere plaatsen, binnenkwamen, kan men
constateren dat de meteoor over
bijna het hele grondgebied van België zichtbaar moet geweest zijn,
en ook in Nederland en Duitsland tot Zwitserland toe. Omdat de vuurbol
bij bijna volle maan zeer goed zichtbaar was en men spreekt van
verlichting van de omgeving, misschien zelfs gedurende 20 seconden,
betrof het zeker een zeer helder exemplaar.
Een meteoor of vallende ster wordt veroorzaakt door een deeltje
dat vanuit de ruimte in de atmosfeer van de aarde terechtkomt. Het
deeltje noemt men soms meteoroïde. Door de interactie met de
atmosfeer komt er licht en warmte vrij en wordt er ook een zogenaamd
ionisatiespoor gevormd (vanaf 100km hoogte). Dat is zichtbaar als de
"staart" van de vallende
ster. Het deeltje verdampt of verpulvert bijna steeds in de hoge
atmosfeer
(boven 20-50 km hoogte). De meeste deeltjes die aanleiding geven tot
meteoren zijn niet groter dan enkele mm. Bij een heldere meteoor, ook
vuurbol
of bolide genoemd, gaat het om een deeltje dat wat groter is (cm of
meer). Vaak komt de vuurbol op een hoogte van 10 tot 20 km toch aan
haar einde. Soms gaat dit gepaard met een explosie (zonder geluid) en
ziet men ook verschillende kleuren. Hoe groter het deeltje, hoe
helderder de vuurbol, maar ook de snelheid (typisch tussen 10 en 70
km/s) en de samenstelling spelen een rol. Soms
worden ook geluiden (knallen) gehoord tijdens de passage in de
atmosfeer.
Slechts heel zelden komt er een restant op het aardoppervlak terecht.
Dat noemt men dan een meteoriet. Er zijn er in vele soorten, maar ze
zijn zeer zeldzaam, en het is zeer onwaarschijnlijk dat dit bij deze
vuurbol het geval was.
Aanvulling: Het is niet volledig uit te sluiten is dat dit fenomeen kan
veroorzaakt zijn door een stukje ruimteschroot dat terug in de
aardatmosfeer terechtkomt, maar dat is niet erg waarschijnlijk. De
bolide die op 15 januari om 3u10m in Europa zichtbaar was, heeft ook
niets te maken met de terugkeer van de ruimtesonde Stardust in de Verenigde
Staten omstreeks 11u (Belgische tijd).
