Koninklijke Sterrenwacht
van België
Dienst
wetenschappelijke
inlichtingen
Planetarium



Er zullen in 2005 vier verduisteringen plaatsgrijpen :
twee zonsverduisteringen, en twee maansverduisteringen

  • op 8 april 2005 een zonsverduistering, achtereenvolgens ringvormig, totaal en ringvormig - onzichtbaar in België
  • op 24 april 2005 een maansverduistering door de bijschaduw - onzichtbaar in België
  • op 3 oktober 2005 een ringvormige zonsverduistering - in België zichtbaar als gedeeltelijke verduistering.
  • op 17 oktober 2005 een gedeeltelijke maansverduistering - onzichtbaar in België


    
    
                                         I.-- 8 april 2005,                                   
               zonsverduistering, achtereenvolgens ringvormig, totaal en ringvormig,          
                                      onzichtbaar in België.                                 
                                                                                              
                                                              Lengte                          
                                                              t.o.v.                          
                  FAZEN                         Wereldtijd  Greenwich   Breedte               
                   ---                              ---        ---        ---                 
                                                   h  m         o  '      o  '                
    Begin van de verduistering                   17 51,3     171 18 W   40 40 S               
    Begin van de ringvormige verduistering       18 53,4     175 01 E   47 58 S               
    Begin van de centrale verduistering          18 53,6     175 22 E   47 57 S               
    Begin van de totale verduistering            19 04,2     154 39 W   40 05 S               
    Centrale verduistering op plaatselijke                                                    
       schijnbare middag                         20 15,6     123 29 W   15 47 S               
    Maximum van de verduistering                 20 31,2     119 59 W   11 43 S               
    Einde van de totale verduistering            22 03,0     089 03 W   07 35 N               
    Einde van de centrale verduistering          22 18,1     063 05 W   07 35 N               
    Einde van de ringvormige verduistering       22 18,3     062 53 W   07 36 N               
    Einde van de verduistering                   23 20,4     077 24 W   14 51 N               
                                                                                              
                                                                                              
    De duur van de totaliteitsfaze langs de centraliteitslijn zal een maximum bereiken van 47s
    in een punt gelegen op 120@ westerlengte en 11@ zuiderbreedte.  De duur van de ringvormige
    faze langs de centraliteitslijn zal maximaal zijn bij het einde van de verduistering      
    (31s).                                                                                    
    
    

    P Gedeeltelijke zonsverduistering, zichtbaar. p Gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar. R Ringvormige zonsverduistering, waarvan de ringvormige faze in zijn geheel waarneembaar is. r Ringvormige zonsverduistering, waarvan de ringvormige faze gedeeltelijk waarneembaar is. T Totale zonsverduistering, waarvan de totale faze in zijn geheel waarneembaar is. t Totale zonsverduistering, waarvan de totale faze gedeeltelijk waarneembaar is.


    
    
    
                                        II.-- 24 april 2005,                                  
                               maansverduistering door de bijschaduw,                         
                                      onzichtbaar in België.                                 
                                                                                              
                                                              Lengte                    hoogte
                                                              t.o.v.            positie-  te  
                  FAZEN                        Wereldtijd   Greenwich   Breedte   hoek   Ukkel
                   ---                             ---         ---        ---     ---     --- 
                                                   h  m         o  '      o  '       o       o
    Intrede van de maan in de bijschaduw         07 49,9     119 25 W   13 25 S   071 E    -  
    Maximum van de verduistering                 09 54,9     149 40 W   13 55 S   025 E    -  
    Uittrede van de maan uit de bijschaduw       11 59,8     179 52 W   14 24 S   339 E    -  
                                                                                              
    De lengte en de breedte hebben betrekking op het punt op aarde waar de maan zich op dat   
    ogenblik in het zenit bevindt.  De positiehoek is die van de denkbeeldige lijn die het    
    midden van de maanschijf met het midden van de aardschaduw verbindt, en wordt gemeten in  
    het midden van de maanschijf, in tegenwijzerzin vanaf het noorden.  Bij het begin en het  
    einde van de bij- en kernschaduwfaze is dit de positiehoek van het contactpunt.  De hoogte
    van de maan en de tijdstippen van maansopkomst en -ondergang worden bepaald door haar     
    middelpunt zonder rekening te houden met refractie.                                       
                                                                                              
    Grootte van de verduistering: 0,890, als de middellijn van de maanschijf als eenheid      
    genomen wordt.                                                                            
                                                                                              
    
    

    1 t/m 6 : vanuit deze gebieden is de intrede in de bijschaduw zichtbaar 6 t/m 11: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de bijschaduw zichtbaar 6 : vanuit dit gebied is de volledige verduistering waarneembaar


    
    
    
                                       III.-- 3 oktober 2005,                                 
                                   ringvormige zonsverduistering,                             
                       in België zichtbaar als gedeeltelijke verduistering.                  
                                                                                              
                                                              Lengte                          
                                                              t.o.v.                          
                  FAZEN                         Wereldtijd  Greenwich   Breedte               
                   ---                              ---        ---        ---                 
                                                   h  m         o  '      o  '                
    Begin van de verduistering                   07 35,6     023 27 W   41 05 N               
    Begin van de ringvormige verduistering       08 41,0     038 53 W   47 55 N               
    Begin van de centrale verduistering          08 43,0     038 56 W   48 13 N               
    Centrale verduistering op plaatselijke                                                    
       schijnbare middag                         10 10,7     024 35 E   18 13 N               
    Maximum van de verduistering                 10 35,9     029 34 E   11 50 N               
    Einde van de centrale verduistering          12 20,6     082 47 E   09 34 S               
    Einde van de ringvormige verduistering       12 22,5     082 36 E   09 52 S               
    Einde van de verduistering                   13 27,9     066 47 E   16 37 S               
                                                                                              
    De duur van de ringvormige faze langs de centraliteitslijn zal een maximum bereiken van   
    4m 26s in een punt gelegen op 30@ oosterlengte en 12@ noorderbreedte.                     
                                                                                              
                                                                                              
                              Fazen te Ukkel - Brussel (Sterrenwacht)                         
                                                                                              
                                                  positiehoek  hoogte                         
                                                  t.o.v. t.o.v.  te                           
                FAZEN                 Wereldtijd   pool  zenit  Ukkel                         
                 ---                      ---      ---    ---    ---                          
                                         h  m  s      o      o      o                         
    Eerste contact                     07 51 34    287    320    +18                          
    Maximum van de verduistering       09 04 45    219    244    +27                          
    Laatste contact                    10 22 47    150    163    +33                          
    
    Grootte van de verduistering: 0,636, als de middellijn van de zonneschijf als eenheid
    genomen wordt.
    
    De positiehoek ten opzichte van de pool, resp. het zenit, is de hoek die de richting van
    het middelpunt van de maanschijf insluit met de richting naar de pool, resp. het zenit.
    Beide hoeken worden in tegenwijzerzin gemeten in het middelpunt van de zonneschijf.  Bij
    het begin en het einde van de verduistering zijn deze hoeken tevens de positiehoeken van
    het contactpunt.
    
    De hoogte van de zon wordt bepaald door een referentiepunt dat zich tijdens de
    verduistering in het verduisterde deel van de zon bevindt en op de tijdstippen van de
    contacten samenvalt met het contactpunt tussen zon en maan.  Er wordt geen rekening
    gehouden met straalbreking.
    
    De volgende tabel geeft de fazen voor enkele representatieve Belgische woonplaatsen.
    
                          begin        maximum        einde
        Plaats         Wereldtijd    Wereldtijd    Wereldtijd       grootte
         ---               ---           ---           ---            ---
                          h  m  s       h  m  s       h  m  s
    Veurne              07 50 29      09 03 20      10 21 07         0,647            
    Oostende            07 50 50      09 03 34      10 21 10         0,641            
    Brugge              07 51 04      09 03 50      10 21 26         0,638            
    Poperinge           07 50 17      09 03 21      10 21 23         0,651            
    Kortrijk            07 50 42      09 03 49      10 21 52         0,646            
    Gent                07 51 19      09 04 14      10 22 00         0,636            
    Oudenaarde          07 50 59      09 04 06      10 22 07         0,642            
    Geraardsbergen      07 51 09      09 04 21      10 22 26         0,641            
    Aalst               07 51 27      09 04 30      10 22 23         0,636            
    Sint-Niklaas        07 51 47      09 04 37      10 22 13         0,630            
    Mechelen            07 51 55      09 04 53      10 22 38         0,629            
    Antwerpen           07 52 04      09 04 51      10 22 22         0,626            
    Essen               07 52 23      09 04 56      10 22 09         0,620            
    Turnhout            07 52 39      09 05 21      10 22 41         0,618            
    Geel                07 52 30      09 05 22      10 22 54         0,621            
    Neerpelt            07 52 58      09 05 46      10 23 11         0,615            
    Hasselt             07 52 33      09 05 39      10 23 26         0,623            
    Tongeren            07 52 30      09 05 45      10 23 43         0,625            
    Maaseik             07 53 08      09 06 04      10 23 37         0,614            
    Leuven              07 51 57      09 05 04      10 22 59         0,630            
    Diest               07 52 22      09 05 24      10 23 09         0,624            
    Brussel             07 51 37      09 04 45      10 22 44         0,635            
    
    

    P Gedeeltelijke zonsverduistering, zichtbaar. p Gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar. R Ringvormige zonsverduistering, waarvan de ringvormige faze in zijn geheel waarneembaar is. r Ringvormige zonsverduistering, waarvan de ringvormige faze gedeeltelijk waarneembaar is.


    
    
                                       IV.-- 17 oktober 2005,                                 
                                 gedeeltelijke maansverduistering,                            
                                      onzichtbaar in België.                                 
                                                                                              
                                                              Lengte                    hoogte
                                                              t.o.v.            positie-  te  
                  FAZEN                        Wereldtijd   Greenwich   Breedte   hoek   Ukkel
                   ---                             ---         ---        ---     ---     --- 
                                                   h  m         o  '      o  '       o       o
    Intrede van de maan in de bijschaduw         09 51,5     153 04 W   09 40 N   101 E    -  
    Intrede van de maan in de kernschaduw        11 34,0     177 52 W   10 07 N   137 E    -  
    Maximum van de verduistering                 12 03,3     175 04 E   10 15 N   153 E    -  
    Uittrede van de maan uit de kernschaduw      12 32,5     168 00 E   10 23 N   168 E    -  
    Uittrede van de maan uit de bijschaduw       14 15,2     143 11 E   10 50 N   204 E    -  
                                                                                              
    De lengte en de breedte hebben betrekking op het punt op aarde waar de maan zich op dat   
    ogenblik in het zenit bevindt.  De positiehoek is die van de denkbeeldige lijn die het    
    midden van de maanschijf met het midden van de aardschaduw verbindt, en wordt gemeten in  
    het midden van de maanschijf, in tegenwijzerzin vanaf het noorden.  Bij het begin en het  
    einde van de bij- en kernschaduwfaze is dit de positiehoek van het contactpunt.  De hoogte
    van de maan en de tijdstippen van maansopkomst en -ondergang worden bepaald door haar     
    middelpunt zonder rekening te houden met refractie.                                       
                                                                                              
    Grootte van de verduistering: 0,068, als de middellijn van de maanschijf als eenheid      
    genomen wordt.                                                                            
                                                                                              
    

    1 t/m 6 : vanuit deze gebieden is de intrede in de bijschaduw zichtbaar 2 t/m 7 : vanuit deze gebieden is de intrede in de kernschaduw zichtbaar 5 t/m 10: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de kernschaduw zichtbaar 6 t/m 11: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de bijschaduw zichtbaar 6 : vanuit dit gebied is de volledige verduistering waarneembaar 5 t/m 7 : vanuit deze gebieden zijn de kernschaduwfazen volledig waarneembaar


    
                                          Toelichtingen                                       
    
    De basisgegevens voor dit hoofdstuk werden ontleend aan de numerieke integratie DE200, ons
    welwillend ter beschikking gesteld door het U.S. Naval Observatory.  Om over te gaan van
    Terrestrische Tijd (TT) naar Wereldtijd (UT) werd gebruik gemaakt van de volgende
    voorlopige vergelijking:
    
              UT = TT - 65,0 s                                                                 
    
    


    Last updated on 8 july 2003 by HL