Koninklijke Sterrenwacht
van België
Dienst
inlichtingen
Planetarium



Er zullen in 2011 zes verduisteringen plaatsgrijpen:
vier zonsverduisteringen, en twee maansverduisteringen:

  • op 4 januari 2011 gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar in België.
  • op 1 juni 2011 gedeeltelijke zonsverduistering, niet zichtbaar in België.
  • op 15 juni 2011 totale maansverduistering, gedeeltelijk zichtbaar in België.
  • op 1 juli 2011 gedeeltelijke zonsverduistering, onzichtbaar in België.
  • op 25 november 2011 gedeeltelijke zonsverduistering, onzichtbaar in België.
  • op 10 december 2011 totale maansverduistering, gedeeltelijk zichtbaar in België.


    
    
                                        I.-- 4 januari 2011,                                  
                                  gedeeltelijke zonsverduistering,                            
                 in Belgi"e gedeeltelijk zichtbaar als gedeeltelijke verduistering.           
                                                                                              
                                                              Lengte                          
                                                              t.o.v.                          
                  FAZEN                         Wereldtijd  Greenwich   Breedte               
                   ---                              ---        ---        ---                 
                                                   h  m         o  '      o  '                
    Begin van de verduistering                   06 40,2     004 10 E   28 53 N               
    Maximum van de verduistering                 08 50,4     020 59 E   64 28 N               
    Einde van de verduistering                   11 00,9     077 52 E   48 49 N               
                                                                                              
    Maximale grootte van de verduistering: 0,858, als de middellijn van de zonneschijf als    
    eenheid genomen wordt.                                                                    
    
    
    een film van deze zonsverduistering met beelden van Proba2


    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.    
    
       P    Gedeeltelijke zonsverduistering, zichtbaar.
       p    Gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar.
    
    
    
                              Fazen te Ukkel - Brussel (Sterrenwacht)                         
                                                                                              
                                                  positiehoek  hoogte                         
                                                  t.o.v. t.o.v.  te                           
                FAZEN                 Wereldtijd   pool  zenit  Ukkel                         
                 ---                      ---      ---    ---    ---                          
                                         h  m  s      o      o      o                         
    Zonsopkomst                        07 50 12    298    331     0                           
    Maximum van de verduistering       08 14 29    353    023    +03                          
    Laatste contact                    09 36 20    069    089    +11                          
    
    Grootte van de verduistering: 0,762, als de middellijn van de zonneschijf als eenheid
    genomen wordt.
    
    De positiehoek ten opzichte van de pool, resp. het zenit, is de hoek die de richting van
    het middelpunt van de maanschijf insluit met de richting naar de pool, resp. het zenit.
    Beide hoeken worden in tegenwijzerzin gemeten in het middelpunt van de zonneschijf.  Bij
    het begin en het einde van de verduistering zijn deze hoeken tevens de positiehoeken van
    het contactpunt.
    
    De hoogte van de zon wordt bepaald door een referentiepunt dat zich tijdens de
    verduistering in het verduisterde deel van de zon bevindt en op de tijdstippen van de
    contacten samenvalt met het contactpunt tussen zon en maan.  Er wordt geen rekening
    gehouden met straalbreking.
    
    De volgende tabel geeft de fazen voor enkele representatieve Belgische woonplaatsen.
    
                          begin        maximum        einde
        Plaats         Wereldtijd    Wereldtijd    Wereldtijd       grootte
         ---               ---           ---           ---            ---
                          h  m  s       h  m  s       h  m  s
    Veurne              07 58 22 (*)  08 13 22      09 34 14         0,757            
    Oostende            07 58 08 (*)  08 13 49      09 34 48         0,760            
    Brugge              07 56 47 (*)  08 14 06      09 35 15         0,761            
    Poperinge           07 57 02 (*)  08 13 04      09 34 00         0,755            
    Kortrijk            07 54 43 (*)  08 13 31      09 34 45         0,758            
    Gent                07 54 00 (*)  08 14 18      09 35 46         0,762            
    Oudenaarde          07 53 27 (*)  08 13 51      09 35 16         0,759            
    Geraardsbergen      07 51 57 (*)  08 14 00      09 35 36         0,760            
    Aalst               07 52 10 (*)  08 14 24      09 36 04         0,762            
    Sint-Niklaas        07 52 54 (*)  08 14 52      09 36 32         0,765            
    Mechelen            07 50 51 (*)  08 14 58      09 36 51         0,765            
    Antwerpen           07 52 07 (*)  08 15 12      09 37 00         0,767            
    Essen               07 53 07 (*)  08 15 40      09 37 27         0,769            
    Turnhout            07 50 27 (*)  08 15 54      09 37 58         0,770            
    Geel                07 49 28 (*)  08 15 40      09 37 49         0,769            
    Neerpelt            07 48 01 (*)  08 16 13      09 38 34         0,771            
    Hasselt             07 46 54 (*)  08 15 38      09 38 01         0,768            
    Tongeren            07 45 40 (*)  08 15 32      09 38 00         0,767            
    Maaseik             07 45 53 (*)  08 16 21      09 38 56         0,771            
    Leuven              07 49 13 (*)  08 14 57      09 36 59         0,765            
    Diest               07 48 20 (*)  08 15 27      09 37 39         0,767            
    Brussel             07 50 28 (*)  08 14 33      09 36 24         0,763            
    
    De gegevens gemerkt met "(*)" hebben betrekking op zonsopkomst.
    
    


    
                                         II.-- 1 juni 2011,                                   
                                  gedeleeltelijke zonsverduistering,                            
                                     niet zichtbaar in Belgi"e.                                 
                                                                                              
                                                              Lengte                          
                                                              t.o.v.                          
                  FAZEN                         Wereldtijd  Greenwich   Breedte               
                   ---                              ---        ---        ---                 
                                                   h  m         o  '      o  '                
    Begin van de verduistering                   19 25,3     134 29 E   44 11 N               
    Maximum van de verduistering                 21 16,1     046 48 E   67 50 N               
    Einde van de verduistering                   23 06,9     049 46 W   48 13 N               
                                                                                              
    Maximale grootte van de verduistering: 0,601, als de middellijn van de zonneschijf als    
    eenheid genomen wordt.                                                                    
                                                                                              
    
    

    
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.    
    
       P    Gedeeltelijke zonsverduistering, zichtbaar.
       p    Gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar.
    
    
    


    
    
                                        III.-- 15 juni 2011,                                  
                                     totale maansverduistering,                               
                                 gedeeltelijk zichtbaar in Belgi"e.                           
                                                                                              
                                                              Lengte                    hoogte
                                                              t.o.v.            positie-  te  
                  FAZEN                        Wereldtijd   Greenwich   Breedte   hoek   Ukkel
                   ---                             ---         ---        ---     ---     --- 
                                                   h  m         o  '      o  '       o       o
    Intrede van de maan in de bijschaduw         17 23,1     097 41 E   23 18 S   090 E    -  
    Intrede van de maan in de kernschaduw        18 22,6     083 23 E   23 17 S   092 E    -  
    Begin van de totale verduistering            19 22,2     069 05 E   23 15 S   098 E    -  
    Maansopkomst te Ukkel                        19 57,5     060 36 E   23 14 S   119 E    0  
    Maximum van de verduistering                 20 12,6     056 58 E   23 14 S   177 E   +02 
    Einde van de totale verduistering            21 03,0     044 52 E   23 12 S   256 E   +07 
    Uittrede van de maan uit de kernschaduw      22 02,6     030 33 E   23 10 S   262 E   +12 
    Uittrede van de maan uit de bijschaduw       23 02,2     016 14 E   23 08 S   263 E   +14 
                                                                                              
    De lengte en de breedte hebben betrekking op het punt op aarde waar de maan zich op dat   
    ogenblik in het zenit bevindt.  De positiehoek is die van de denkbeeldige lijn die het    
    midden van de maanschijf met het midden van de aardschaduw verbindt, en wordt gemeten in  
    het midden van de maanschijf, in tegenwijzerzin vanaf het noorden.  Bij het begin en het  
    einde van de bij- en kernschaduwfaze is dit de positiehoek van het contactpunt.  De hoogte
    van de maan en de tijdstippen van maansopkomst en -ondergang worden bepaald door haar     
    middelpunt zonder rekening te houden met refractie.                                       
                                                                                              
    Grootte van de verduistering: 1,705, als de middellijn van de maanschijf als eenheid      
    genomen wordt.                                                                            
                                                                                              
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.  De
    verklaring van de gebruikte codes staat achteraan in dit hoofdstuk.                       
    
    
    
    
    

    1 t/m 6 : vanuit deze gebieden is de intrede in de bijschaduw zichtbaar 2 t/m 7 : vanuit deze gebieden is de intrede in de kernschaduw zichtbaar 5 t/m 10: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de kernschaduw zichtbaar 6 t/m 11: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de bijschaduw zichtbaar 6 : vanuit dit gebied is de volledige verduistering waarneembaar 5 t/m 7 : vanuit deze gebieden zijn de kernschaduwfazen volledig waarneembaar


    
    
                                         IV.-- 1 juli 2011,                                   
                                  gedeeltelijke zonsverduistering,                            
                                      onzichtbaar in Belgi"e.                                 
                                                                                              
                                                              Lengte                          
                                                              t.o.v.                          
                  FAZEN                         Wereldtijd  Greenwich   Breedte               
                   ---                              ---        ---        ---                 
                                                   h  m         o  '      o  '                
    Begin van de verduistering                   07 53,7     013 03 E   57 03 S               
    Maximum van de verduistering                 08 38,2     028 27 E   65 21 S               
    Einde van de verduistering                   09 22,8     054 40 E   66 29 S               
                                                                                              
    Maximale grootte van de verduistering: 0,097, als de middellijn van de zonneschijf als    
    eenheid genomen wordt.                                                                    
                                                                                              
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.  
    
      
    
    

    
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.    
    
       P    Gedeeltelijke zonsverduistering, zichtbaar.
       p    Gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar.
    
    
    
    


    
    
    
                                       V.-- 25 november 2011,                                 
                                  gedeeltelijke zonsverduistering,                            
                                      onzichtbaar in Belgi"e.                                 
                                                                                              
                                                              Lengte                          
                                                              t.o.v.                          
                  FAZEN                         Wereldtijd  Greenwich   Breedte               
                   ---                              ---        ---        ---                 
                                                   h  m         o  '      o  '                
    Begin van de verduistering                   04 23,3     005 26 E   34 37 S               
    Maximum van de verduistering                 06 20,2     082 15 W   68 47 S               
    Einde van de verduistering                   08 17,3     164 52 E   44 48 S               
                                                                                              
    Maximale grootte van de verduistering: 0,905, als de middellijn van de zonneschijf als    
    eenheid genomen wordt.                                                                    
                                                                                              
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.  De
    verklaring van de gebruikte codes staat achteraan in dit hoofdstuk.                       
    
    

    
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.    
    
       P    Gedeeltelijke zonsverduistering, zichtbaar.
       p    Gedeeltelijke zonsverduistering, gedeeltelijk zichtbaar.
    
    


    
                                      VI.-- 10 december 2011,                                 
                                     totale maansverduistering,                               
                                 gedeeltelijk zichtbaar in Belgi"e.                           
                                                                                              
                                                              Lengte                    hoogte
                                                              t.o.v.            positie-  te  
                  FAZEN                        Wereldtijd   Greenwich   Breedte   hoek   Ukkel
                   ---                             ---         ---        ---     ---     --- 
                                                   h  m         o  '      o  '       o       o
    Intrede van de maan in de bijschaduw         11 31,8     176 21 W   22 33 N   077 E    -  
    Intrede van de maan in de kernschaduw        12 45,4     165 54 E   22 33 N   068 E    -  
    Begin van de totale verduistering            14 05,7     146 31 E   22 33 N   031 E    -  
    Maximum van de verduistering                 14 31,8     140 12 E   22 33 N   001 E    -  
    Einde van de totale verduistering            14 57,9     133 54 E   22 33 N   331 E    -  
    Maansopkomst te Ukkel                        15 42,5     123 09 E   22 33 N   303 E    0  
    Uittrede van de maan uit de kernschaduw      16 18,3     114 31 E   22 33 N   294 E   +05 
    Uittrede van de maan uit de bijschaduw       17 31,7     096 48 E   22 32 N   285 E   +15 
                                                                                              
    De lengte en de breedte hebben betrekking op het punt op aarde waar de maan zich op dat   
    ogenblik in het zenit bevindt.  De positiehoek is die van de denkbeeldige lijn die het    
    midden van de maanschijf met het midden van de aardschaduw verbindt, en wordt gemeten in  
    het midden van de maanschijf, in tegenwijzerzin vanaf het noorden.  Bij het begin en het  
    einde van de bij- en kernschaduwfaze is dit de positiehoek van het contactpunt.  De hoogte
    van de maan en de tijdstippen van maansopkomst en -ondergang worden bepaald door haar     
    middelpunt zonder rekening te houden met refractie.                                       
                                                                                              
    Grootte van de verduistering: 1,110, als de middellijn van de maanschijf als eenheid      
    genomen wordt.                                                                            
                                                                                              
    Het gebied waar de verduistering waarneembaar is, wordt gegeven op de bijgaande kaart.  De
    verklaring van de gebruikte codes staat achteraan in dit hoofdstuk.                       
    
    
    
    
    

    1 t/m 6 : vanuit deze gebieden is de intrede in de bijschaduw zichtbaar 2 t/m 7 : vanuit deze gebieden is de intrede in de kernschaduw zichtbaar 5 t/m 10: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de kernschaduw zichtbaar 6 t/m 11: vanuit deze gebieden is de uittrede uit de bijschaduw zichtbaar 6 : vanuit dit gebied is de volledige verduistering waarneembaar 5 t/m 7 : vanuit deze gebieden zijn de kernschaduwfazen volledig waarneembaar


    
    
     
    
    
                                          Toelichtingen                                       
    
    De basisgegevens voor dit hoofdstuk werden ontleend aan de numerieke integratie DE200, ons
    welwillend ter beschikking gesteld door het U.S. Naval Observatory.  Om over te gaan van
    Terrestrische Tijd (TT) naar Wereldtijd (UT) werd gebruik gemaakt van de volgende
    voorlopige vergelijking:
    
              UT = TT - 66,0 s                                                                 
    
    


    webpagina verbeterd
    op 30 mei 2011 door HL