Zonsopgang, zonsondergang en schemering

De tijdstippen van zonsopkomst en zonsondergang zijn verschillend van dag tot dag en van plaats tot plaats.

Voor de berekening houdt men rekening met de straalbreking of refractie door de atmosfeer. Door de afbuiging van het licht kunnen we lichtstralen die hun oorsprong op 34 boogminuten (') onder de horizon hebben, al op de horizon waarnemen. Als het middelpunt van de zonneschijf, die zelf een diameter van ongeveer 32' heeft, nog 50' onder de horizon staat, zien we de bovenrand al aan de horizon.

Als gevolg daarvan, duurt de dag rond 21 maart en rond 23 september, het begin van resp. lente en herfst, niet juist 12 uur, maar iets langer: 12 uur en 15 minuten.

De duur van de schemering is 's avonds het tijdsinterval tussen zonsondergang en het ogenblik waarop de zon een aantal graden onder de horizon staat. 's Morgens is de schemering het interval tussen het ogenblik waarop de zon een aantal graden onder de horizon staat en de zonsopkomst.

Meestal verwijst men met schemering naar de burgerlijke schemering. In dat geval moet het middelpunt van de zonneschijf 6░ onder de horizon staat. Voor de zogenaamde nautische schemering is dat 12░. Voor de astronomische schemering is 18░ vereist, maar soms wordt hiervoor ook 15░ gebruikt, omdat reeds dan zo goed als volledige duisternis is ingetreden.

Vanaf eind mei tot half juli geraakt de zon in BelgiŰ niet tot op 18░ onder de horizon Dan komt er geen einde aan de astronomische schemering zodat we niet van een 'echte' astronomische nacht kunnen spreken.

Op het einde van de burgerlijke schemering ('s avonds) of in het begin van de burgerlijke schemering ('s morgens) is het nog niet echt donker. Men zegt dat zolang de burgerlijke schemering duurt, het nog steeds mogelijk blijft om bij heldere hemel en in open lucht met de rug gericht naar het punt van zonsopkomst ('s morgens) of zonsondergang ('s avonds) een gewoon gedrukte tekst te lezen. Het spreekt vanzelf dat de plaatselijke meteorologische omstandigheden en de eventuele aanwezigheid van maanlicht de zichtbaarheid be´nvloeden.

In de volgende pagina's kan u voor een gans jaar de tijdstippen van opkomst en ondergang van de zon, duur, begin en einde van de schemering vinden.
Let op: deze gegevens zijn alleen geldig voor Ukkel!

2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022

Nog meer informatie over de zon vindt u op onze pagina's over de kalender.

Tabellen en figuren met de positie van de zon aan de hemel gedurende dag en nacht en met de tijdstippen van begin en einde van de schemeringen zijn te vinden op de pagina's over de zon

Voor een meer interactieve webpagina voor de berekening van opkomst en ondergang, op een door u zelf te selecteren plaats kan u terecht op de webpagina met informatie uit ons jaarboek .

Terug naar de vragenlijst van de KSB .