Zonsverduistering van augustus 2026 in Humain
Op 12 augustus 2026 vond een totale zonsverduistering plaats. Terwijl mensen in Spanje, IJsland en Groenland de volledige verduistering konden aanschouwen, zagen waarnemers in België hoe de maan ongeveer 90% van de Zon bedekte. Voor deze gelegenheid organiseerde de Koninklijke Sterrenwacht van België een evenement om de zonsverduistering te observeren vanuit het radioastronomisch station in Humain (Marche-en-Famenne). Daar werden ongeveer 300 bezoekers verwelkomd.
In Humain begon de eclips om 19:29, met het maximum om 20:14. De verduistering eindigde om 21:07, enkele minuten na zonsondergang (20:58). De locatie biedt een vrij uitzicht op de ondergaande Zon, waardoor het publiek de eclips van het begin tot bijna het einde konden bewonderen met een eclipsbril.
Mensen kijken naar de zonsverduistering in Humain. Bron: ORB-KSB.
Er waren zonnetelescopen opgesteld waarmee de bezoekers in meer detail konden kijken naar de verduistering, en op het oppervlak van een witte tent konden ze de verduistering zien op alternatieve manieren (bijvoorbeeld door het projecteren van het zonlicht door een schuimspaan).
Het zonlicht wordt via een schuimspaan en gaatjes in een stuk karton op een wit oppervlak geprojecteerd. Door de gaatjes kan men de verduisterde zon waarnemen. Bron: ORB-KSB.
Naast het bekijken van de eclips, kregen de bezoekers ook de kans om meer te leren over zonnefysica en onderzoek naar ruimteweer, te ontdekken hoe een seismometer werkt en een nieuwe tentoonstelling over de geschiedenis van het radioastronomisch station van Humain te bezoeken. Na zonsondergang konden de laatste mensen Venus met het blote oog waarnemen. Het evenement eindigde om 22:30 met enkele gelukkige waarnemers die de eerste vallende sterren van de nacht zagen. De zonsverduistering viel namelijk op dezelfde dag als het hoogtepunt van de Perseïden.
Door het kunstmatige effect van lensflare, waarbij de cameralens zonlicht weerkaatst, kan men een weerspiegeling van de verduisterde zon fotograferen, zoals te zien is in de rode cirkel op deze foto. Bron: ORB-KSB.
In Ukkel en in de ruimte
In Ukkel konden de zonnetelescopen, dankzij hun ligging op 12 m boven de grond, foto’s maken van de zonsverduistering. Ook de zonnetelescopen in de ruimte, beheerd door de Sterrenwacht, waren voorbereid. Proba-2 reist zo snel rond de aarde dat hij meerdere keren de schaduw van de maan kruiste, waardoor zijn instrumenten, SWAP en LYRA, drie gedeeltelijke zonsverduisteringen na elkaar konden vastleggen. Het ASPIICS-instrument aan boord van Proba-3 kon tegelijkertijd een natuurlijke totale zonsverduistering door de maan en een kunstmatige verduistering door zijn occultatiesatelliet die de zonneschijf bedekte, waarnemen. Deze dubbele verduistering zal zich slechts één keer voordoen tijdens de levensduur van de missie.
Afbeelding in zichtbaar licht van de verduisterde zon, genomen door een van de zonnetelescopen in Ukkel op 12 augustus 2026 om 20:14 uur, vlak voor het hoogtepunt van de zonsverduistering. Bron: ORB-KSB/USET.
Opname in extreem ultraviolet licht van de verduisterde zon, gemaakt door de SWAP-camera aan boord van Proba-2 op 12 augustus 2026. Bron: ESA/Proba-2/SWAP/ORB-KSB.
Zonsverduisteringen vinden twee tot drie keer per jaar plaats, waarvan sommige totale zonsverduisteringen zijn. Elk van deze gebeurtenissen is slechts zichtbaar vanuit een klein gebied op aarde en de zone waar de totaliteit kan worden gezien, is nog kleiner.
Gelukkig laat de volgende totale zonsverduistering, die gedeeltelijk zichtbaar zal zijn in België, niet lang op zich wachten: deze vindt volgend jaar plaats, op 2 augustus 2027. De totaliteit zal zichtbaar zijn in Noord-Afrika en het zuiden van Spanje. In België zal de maan iets minder dan de helft van het oppervlak van de Zon bedekken. De precieze tijdstippen van de zons- en maansverduisteringen in België in 2027 worden binnenkort gepubliceerd op de informatiewebsite van de Sterrenwacht.
Wordt vervolgd! En berg je eclipsbril nog niet te ver weg op!